Barista FIRE: ile dorabiać po odejściu, żeby rzucić etat wcześniej

Barista FIRE to odejście z pełnego etatu wcześniej, niż pozwalają same oszczędności, z dorabianiem, na przykład na umowie zlecenie albo na części etatu, które pokrywa część kosztów. Policzyliśmy osobę, która ma 35 lat i 300 000 zł oszczędności, odkłada 4 000 zł i wydaje 6 000 zł miesięcznie. Bez dorabiania odejdzie z pracy w wieku 54 lat. Z pracą na umowie zlecenie za 3 120 zł brutto miesięcznie, czyli 2 520 zł na rękę, odejdzie w wieku 50 lat¹.

O wyniku decyduje to, ile z pensji za dorabianie zostaje na rękę po składkach i PIT².

Ile dorabiać po odejściu, żeby rzucić etat wcześniej?

Im wcześniej chcesz odejść z pełnego etatu, tym więcej musi dać praca po odejściu. Nasza osoba potrzebuje 3 120 zł brutto przy odejściu w wieku 50 lat, 6 110 zł przy odejściu w wieku 45 i 7 850 zł przy odejściu w wieku 40. Ostatnia kwota daje 5 970 zł na rękę, prawie całe jej koszty, więc to już raczej druga praca niż dorabianie¹.

Wykres liczy pracę na umowie zlecenie od dnia odejścia aż do 65 lat¹. Pola pod nim przeliczą to na twój wiek, twoją wpłatę i rodzaj umowy.

Tabela pod wykresem rozbija każdą pensję na składki, składkę zdrowotną i PIT. Przy najniższej pensji podatek wynosi zero, a przy wyższych rośnie szybciej niż sama pensja.

Ile z pensji na zleceniu zostaje na rękę?

Z 3 120 zł brutto zostaje 2 520 zł: 351 zł idzie na składki emerytalną i rentową, 249 zł na zdrowotną, a PIT wynosi zero¹. Składki emerytalna i rentowa to razem 11,26% pensji, gdy zlecenie jest jedynym tytułem do ubezpieczeń². Zdrowotna to 9% pensji po tych składkach³. Koszty uzyskania przychodu na zleceniu to 20% pensji po składkach⁴.

PIT liczymy ze skali w rozliczeniu rocznym, z kwotą wolną 30 000 zł⁴. Na zleceniu oznacza to brak podatku do 3 522 zł brutto miesięcznie, jeśli w roku nie masz innych dochodów ze skali¹. Na umowie o pracę dochodzi składka chorobowa, a koszty uzyskania są stałą kwotą, więc ta sama kwota na rękę wymaga nieco innej pensji brutto. Przełącznik w narzędziu pokazuje różnicę.

Czy praca po odejściu nie zjada sensu wcześniejszej emerytury?

Zjada część, i dobrze to widzieć przed decyzją. Praca za 3 120 zł brutto daje cztery lata wcześniejszego odejścia, ale te lata i kolejne do 65 spędzasz, dorabiając¹. Dla jednych to lepszy układ niż pełny etat do 54, dla innych gorszy. Wariant pośredni, na przykład praca tylko do 60, też da się policzyć w kalkulatorze: wystarczy zmienić wiek końca pracy.

Plusem jest coś, czego kalkulator nie mierzy wprost. Każdy rok pracy na zleceniu to składki na emeryturę z ZUS i ubezpieczenie zdrowotne, które opłaca pensja, a nie twoje oszczędności³. Ile daje sama emerytura z ZUS po wcześniejszym odejściu, liczymy w tekście o emeryturze z ZUS przy wcześniejszym odejściu.

Kiedy Barista FIRE nie działa?

Kiedy praca po odejściu się kończy, zanim pieniądze zdążą urosnąć. Wyliczenie zakłada pensję w dzisiejszych złotych przez wszystkie lata od odejścia do 65. Gdy zlecenie skończy się po pięciu latach, reszta planu musi udźwignąć pełne koszty wcześniej, niż zakładał¹.

Wyliczenie zakłada też 6% zwrotu rocznie, czyli około 3,4% ponad inflację, a wynik mocno od tego zależy. Przy 5% rocznie ta osoba bez pracy po odejściu odejdzie w wieku 57 lat, a odejście w wieku 50 wymaga pracy za 6 500 zł brutto miesięcznie zamiast 3 120 zł¹.

Trzecia sprawa to podatek przy kilku dochodach. Próg bez PIT dotyczy całego roku, więc w roku odejścia pensja z pełnego etatu z pierwszych miesięcy też się liczy. Kalkulator czyta rozliczenie roczne i nie uwzględnia ulgi dla młodych. Działalności gospodarczej nie modelujemy, bo jej składki zależą od formy opodatkowania.

Jeśli zamiast pracy po odejściu wolisz pracować dłużej na pełen etat i wcześniej przestać odkładać, policz Coast FIRE. Cały plan z IKE, IKZE i pracą po odejściu policzysz w kalkulatorze, który ma pole na pracę na części etatu.

Przypisy

1. Wyliczenie Plan Majątku: osoba w wieku 35 lat, 300 000 zł oszczędności na zwykłym koncie, bez IKE i IKZE, wpłaty 4 000 zł miesięcznie, koszty 6 000 zł miesięcznie podniesione o inflację 2,5% rocznie, stopa zwrotu 6% rocznie nominalnie (około 3,4% ponad inflację), dla porównania wariant z 5% rocznie, podatek Belki 19% od zysku na zwykłym koncie, praca po odejściu na umowie zlecenie do 65 lat, pensja w dzisiejszych złotych, składki, zdrowotna i PIT ze skali w rozliczeniu rocznym, stan na 2026-10-24. ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩

2. Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 9 (obowiązkowe ubezpieczenia na zleceniu), art. 16 i art. 22 ust. 1 (stopy składek i część płacona przez ubezpieczonego: emerytalna 9,76% i rentowa 1,5%): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19981370887 (otwiera się w nowej karcie) ↩ ↩

3. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 79 i art. 81: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20042102135 (otwiera się w nowej karcie) ↩ ↩

4. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 22 ust. 9 pkt 4 i art. 27 ust. 1: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350 (otwiera się w nowej karcie) ↩ ↩