Kiedy IKZE i IKE się nie opłacają? Liczymy w miesiącach odejścia

IKZE nie opłaca się, gdy nie masz PIT, od którego odliczysz wpłaty, albo gdy pieniądze będą ci potrzebne przed 65. urodzinami. Zwrot konta przed 65 płaci podatek według skali od całej kwoty, zwykle wyższy niż 10% przy wypłacie w terminie¹². IKE przy zwrocie przed 60. urodzinami wypada jak zwykły rachunek, bo od zysku płacisz wtedy 19%¹².

Gdy całą wpłatę kierujesz na jedno konto, IKZE zwykle daje późniejsze odejście z pracy niż IKE: w 36 z 44 naszych planów, o 1 do 11 miesięcy³. IKE przyjmuje rocznie około 2,5 raza więcej niż podstawowy limit IKZE i wypłaca bez podatku od 60, a IKZE z 10% podatku dopiero od 65⁴¹². Przykładowy 40-latek odkładający 3 000 zł miesięcznie z IKZE kończy pracę od 3 do 9 miesięcy później niż z IKE: 3 przy uldze po 32%, 9 przy 12%⁵. Taka wpłata zmieści się jednak w obu kontach razem, 30 099 zł rocznie na IKE i 5 901 zł na IKZE, a tego połączenia nasz kalkulator nie liczy⁵.

Od zwykłego rachunku oba konta dają w tym przykładzie wcześniejsze odejście: IKE o 17 miesięcy, IKZE o 8⁵.

Kiedy IKZE się nie opłaca?

Przed 65. urodzinami: wypłata z IKZE z podatkiem 10% przysługuje od 65 lat i tylko wtedy, gdy wpłacałeś w co najmniej pięciu latach kalendarzowych¹².

Wcześniej, poza przeniesieniem pieniędzy do innej instytucji (wypłata transferowa), możesz zrobić tylko zwrot całego konta. Cała kwota, razem z wpłatami odliczonymi kiedyś od dochodu, trafia wtedy do twojego dochodu z roku zwrotu i jest opodatkowana według skali¹².

Ulga to odliczenie wpłaty od dochodu, więc działa tylko wtedy, gdy płacisz PIT. Kto ma dochód zwolniony z podatku albo tak niski, że podatek wynosi zero, z ulgi nic nie odzyska, a przy wypłacie po 65. urodzinach i tak zapłaci 10% od całej kwoty². Takiej osobie zostaje IKE, które przy wypłacie po 60 nie pobiera podatku².

Kto ulgę wydaje, przy tej samej wpłacie brutto i tym samym zysku wypłaci z IKZE o 10% mniej niż z IKE, bo ryczałt obejmuje całą kwotę⁶. Wykresy niżej zakładają, że ulgę inwestujesz. Ile daje ulga przy każdej stawce, liczymy w tekście o uldze IKZE.

Ile miesięcy odejścia kosztuje IKZE w porównaniu z IKE?

W naszym przykładzie 9 miesięcy przy uldze liczonej po 12% i 3 miesiące przy 32%⁵.

IKE przyjmuje więcej: w 2026 roku 28 260 zł, a IKZE podstawowo 11 304 zł, przy działalności gospodarczej ze składkami 16 956 zł⁷⁸. Kalkulator bierze najnowsze znane limity, z projektu budżetu na 2027 rok: 30 099 zł dla IKE i 12 039,60 zł dla IKZE (limit podstawowy)⁴. Przy IKZE na zwykły rachunek, gdzie zysk płaci podatek, trafia z 36 000 zł rocznie około 23 960 zł, przy IKE około 5 901 zł⁵.

IKZE odmraża się też później: IKE wypłaca bez podatku od 60, IKZE z ryczałtem od 65, więc lata przed wypłatą z IKZE trzeba przeżyć z innych pieniędzy¹².

Policzyliśmy jeden plan na trzy sposoby: osoba w wieku 40 lat ma 300 000 zł oszczędności, odkłada 3 000 zł miesięcznie, wydaje 5 000 zł miesięcznie, a portfel zarabia 6% rocznie. Zmienia się tylko konto, na które idą nowe wpłaty⁵.

Ze zwykłym kontem ta osoba kończy pracę w styczniu 2045, w wieku 58 lat. Z IKE w sierpniu 2043, w wieku 56 lat, z IKZE w maju 2044, w wieku 57 lat. Most, czyli czas życia z pieniędzy poza kontem emerytalnym, trwa przy IKE 3 lata 2 mies., a przy IKZE 7 lat 5 mies.⁵

Ten dłuższy most trzeba mieć pokryty w dniu odejścia, więc plan z IKZE czeka, aż poza kontem uzbiera się więcej. Przy uldze po 32%, którą ustawisz w polu progu PIT w narzędziu, do wpłat trafia więcej pieniędzy z ulgi i odejście z IKZE wypada w listopadzie 2043, 3 miesiące po IKE⁵. Rachunek dokłada ulgę co miesiąc, choć odzyskujesz ją raz w roku, w rozliczeniu PIT², więc daty z IKZE są lekko optymistyczne.

Czy IKZE może opóźnić odejście bardziej niż zwykłe konto?

W naszym kalkulatorze nie, o ile ulgę inwestujesz, nie wyjmujesz pieniędzy przed terminem i nie płacisz wysokich opłat. W 44 planach, w których każdy wariant pozwala odejść przed 65, ani IKZE, ani IKE nie dało daty późniejszej niż zwykły rachunek³. Rachunek trzyma stałą stopę 6%, więc słabe lata tuż po odejściu z pracy mogą ten wynik zmienić³.

Rachunek pomija też opłaty instytucji. Konto z wysoką roczną opłatą od wartości, na przykład IKE albo IKZE w formie polisy ubezpieczeniowej, może przez nią stracić przewagę nad tanim zwykłym rachunkiem.

W 6 kolejnych zwykły rachunek nie pozwalał odejść przed 65, a któreś z kont emerytalnych tak³.

IKZE dorównało IKE albo z nim wygrało w 8 z 44 planów³. W 6 z nich wpłata wynosiła 1 000 zł miesięcznie, czyli 12 000 zł rocznie, poniżej limitu IKZE z projektu budżetu na 2027 rok, 12 039,60 zł³⁴. Limit na 2026 rok, 11 304 zł, takiej wpłaty już nie mieści⁸. W pozostałych 36 dawało odejście od 1 do 11 miesięcy później niż IKE³.

Jak nie płacić 32% podatku od IKZE?

Trzymaj pieniądze na IKZE do 65. urodzin: od wypłaty w terminie płacisz 10% od całej kwoty, a nie podatek według skali². Zwrot przed terminem dolicza całe konto do dochodu z tego roku, a dochód ponad 120 000 zł płaci 32%².

Przykład dla konta ze 150 000 zł, w tym 30 000 zł zysku, gdy cały zwrot liczy się po 32%⁹:

Zwrot przed terminem a wypłata w terminie: IKE i IKZE

na rękę z kwoty na koncie; cały pasek — kwota bez podatku

Zwrot z IKE teraz144 300 zł na rękę

Wypłata z IKE po 60150 000 zł na rękę

Zwrot z IKZE teraz102 000 zł na rękę

Wypłata z IKZE po 65135 000 zł na rękę

Liczby z wykresu

Wypłata	Podatek	Na rękę
Zwrot z IKE teraz	5 700 zł	144 300 zł
Wypłata z IKE po 60	0 zł	150 000 zł
Zwrot z IKZE teraz	48 000 zł	102 000 zł
Wypłata z IKZE po 65	15 000 zł	135 000 zł

Podatek od zwrotu a od wypłaty w terminie

IKE (zwrot a wypłata po 60)	5 700 zł więcej
IKZE (zwrot a wypłata po 65)	33 000 zł więcej

Zasady

Zwrot z IKE	19% od zysku
Wypłata z IKE od 60 lat	0 zł
Zwrot z IKZE	skala PIT od całej kwoty
Wypłata z IKZE od 65 lat	10% kwoty
Skala PIT 2026	12% do 120 000 zł, 32% powyżej
Kwota zmniejszająca podatek	3 600 zł

Założenia (podatek według przepisów na 15 października 2026)

Kwota na koncie	150 000 zł
W tym zysk (ponad wpłaty)	30 000 zł
Próg PIT dochodu z roku razem ze zwrotem	32%

Zwrot z IKZE kosztuje wtedy 48 000 zł podatku, a wypłata po 65 kosztowałaby 15 000 zł. Ulgę z wpłat dostałeś w obu wariantach, więc 33 000 zł różnicy to koszt samego wyjęcia pieniędzy przed terminem. Z IKE ta sama kwota kosztuje przy zwrocie 5 700 zł, a przy wypłacie po 60 nic⁹.

Kiedy zwrot z IKZE w roku bez innych dochodów wychodzi taniej niż wypłata po 65, liczymy w tekście o wypłacie z IKE i IKZE przed terminem.

Kiedy IKE się nie opłaca?

IKE traci przewagę, gdy wyjmiesz pieniądze przed 60. urodzinami albo nie spełnisz warunku pięciu lat. Wypłata jest wtedy zwrotem, a od zysku płacisz 19%, tyle samo co na zwykłym rachunku, tylko później, w dniu zwrotu¹². Bez opłat IKE wychodzi więc w najgorszym razie jak zwykły rachunek. Bez podatku wypłacisz pieniądze od 60 lat albo od 55, jeśli masz już prawo do emerytury¹.

Do tego wpłaty muszą przypadać na co najmniej pięć lat kalendarzowych albo ponad połowa ich wartości musi wpłynąć co najmniej pięć lat przed złożeniem wniosku o wypłatę¹. Z IKE, inaczej niż z IKZE, możesz zwrócić także część pieniędzy i zapłacić podatek tylko od zysku przypadającego na tę część¹².

Kiedy oba konta się opłacają?

Oba opłacają się, gdy pieniądze zostaną na koncie do terminu wypłaty, a lata do odmrożenia pokryjesz majątkiem poza kontami. Wtedy w przykładzie wyżej każde z nich przyspiesza odejście względem zwykłego rachunku⁵.

Kolejność kont przy planie odejścia przed 60 opisujemy w porównaniu IKE czy IKZE przed 60, a limity na ten rok w tekście o limitach IKE i IKZE. Swój wariant sprawdzisz w kalkulatorze z tym scenariuszem, przełączając konto wpłat między zwykłym, IKE i IKZE; kalkulator liczy ulgę po 12%, próg 32% ustawisz w narzędziu wyżej⁵.

Przypisy

1. Ustawa o IKE i IKZE, t.j. Dz.U. 2026 poz. 91, art. 2 pkt 15 i 15a (zwrot i częściowy zwrot, ten drugi tylko z IKE), art. 34 ust. 1 pkt 1 (wypłata z IKE od 60 lat albo od 55 z uprawnieniami emerytalnymi, warunek pięciu lat), art. 34a ust. 1 pkt 1 (wypłata z IKZE od 65 lat, wpłaty w co najmniej pięciu latach kalendarzowych), art. 35 ust. 1 pkt 1 (wypłata transferowa), art. 37 ust. 1 i 1a (zwrot i częściowy zwrot): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20041161205 (otwiera się w nowej karcie) ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩

2. Ustawa o PIT, t.j. Dz.U. 2026 poz. 592, art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 (zwrot z IKZE jako przychód z innych źródeł, opodatkowany według skali), art. 21 ust. 1 pkt 58a (zwolnienie wypłaty z IKE), art. 26 ust. 1 pkt 2b (odliczenie wpłat na IKZE), art. 27 ust. 1 (skala: 12% i 32% od nadwyżki ponad 120 000 zł), art. 30 ust. 1 pkt 14 (10% od wypłaty z IKZE), art. 30a ust. 1 pkt 10 (19% od dochodu ze zwrotu z IKE), art. 30a ust. 1 pkt 2 do 5 oraz art. 30b ust. 1 (19% od zysków na zwykłym rachunku): https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU19910800350 (otwiera się w nowej karcie) ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩

3. Wyliczenie Plan Majątku: 60 planów, wiek 30, 35, 40, 45 albo 50 lat, majątek dostępny 100 000 zł, 300 000 zł albo 600 000 zł, IKE/IKZE 0 zł, wpłata 1 000 zł, 2 000 zł, 3 000 zł albo 5 000 zł miesięcznie, koszty życia 5 000 zł miesięcznie, stopa zwrotu 6% rocznie, inflacja 2,5%, ulga IKZE 12% dokładana do wpłat, limity z projektu budżetu na 2027 rok, bez wypłat z kont przed terminem; w 44 każdy z trzech wariantów pozwala odejść przed 65 i w żadnym IKE ani IKZE nie daje daty późniejszej niż zwykłe konto; w 6 kolejnych przed 65 nie pozwala odejść zwykłe konto, a pozwala tylko IKZE (w 3), tylko IKE (w 1) albo oba (w 2); w 10 żaden wariant; IKZE równe IKE albo lepsze w 8 planach, w tym w 6 z wpłatą 1 000 zł, w pozostałych 36 później o 1 do 11 miesięcy; stan na 2026-10-15. ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩

4. Projekt ustawy budżetowej na 2027 rok, prognozowane przeciętne wynagrodzenie 10 033 zł, od którego ustawa o IKE i IKZE liczy limity: IKE trzykrotność, 30 099 zł, IKZE 1,2 razy, 12 039,60 zł; kwoty z projektu mogą się zmienić w obwieszczeniach: https://www.gov.pl/web/finanse/projekt-przekazany-do-rds27 (otwiera się w nowej karcie) ↩ ↩ ↩

5. Wyliczenie Plan Majątku: wiek 40 lat, majątek dostępny 300 000 zł, IKE/IKZE 0 zł, wpłata 3 000 zł miesięcznie (na konto emerytalne do rocznego limitu, reszta na zwykłe konto), limity roczne z projektu budżetu na 2027 rok (IKE 30 099 zł, IKZE 12 039,60 zł), koszty życia 5 000 zł miesięcznie, stopa zwrotu 6% rocznie, inflacja 2,5%, ulga IKZE 12% dokładana co miesiąc do wpłat; na zwykłe konto ponad limit rocznie 36 000 zł − 12 039,60 zł = 23 960,40 zł przy IKZE i 36 000 zł − 30 099 zł = 5 901 zł przy IKE; IKE wcześniej niż zwykłe konto o 17 miesięcy, IKZE o 8 (w zdaniach o drugim progu 32%: odejście z IKZE w listopadzie 2043), bez wypłat z kont przed terminem; odejście ze zwykłym kontem w styczniu 2045 (wiek 58 lat), z IKE w sierpniu 2043 (56 lat, most 38 miesięcy), z IKZE w maju 2044 (57 lat, most 89 miesięcy); kwoty nominalne do 90. roku życia, stan na 2026-10-15. ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩ ↩

6. Wyliczenie Plan Majątku: ta sama wpłata brutto i ta sama kwota na koncie przy wypłacie na IKE i IKZE, pieniądze z ulgi wydane; wypłata z IKZE pomniejszona o 10% ryczałtu od całej kwoty, wypłata z IKE w terminie bez podatku, więc z IKZE zostaje 90% kwoty z IKE; stan na 2026-10-15. ↩

7. Obwieszczenie MRPiPS o limicie IKE na 2026, M.P. 2025 poz. 1202: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20250001202 (otwiera się w nowej karcie) ↩

8. Obwieszczenie MRPiPS o limicie IKZE na 2026, M.P. 2025 poz. 1156: https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WMP20250001156 (otwiera się w nowej karcie) ↩ ↩

9. Wyliczenie Plan Majątku: narzędzie „zwrot”, 150 000 zł na koncie, w tym 30 000 zł zysku ponad wpłaty, cały zwrot opodatkowany stawką 32%; IKE: 19% × 30 000 zł = 5 700 zł, wypłata po 60 0 zł; IKZE: 32% × 150 000 zł = 48 000 zł, wypłata po 65 10% × 150 000 zł = 15 000 zł, różnica 33 000 zł; skala PIT na 2026 rok, bez opłat instytucji, stan na 2026-10-15. ↩ ↩